Oran ve Orantı

Oran ve Orantı

Oran

Aynı türden iki çokluğun karşılaştırılmasına oran denir. a'nın b'ye oranı a/b veya a:b biçiminde gösterilir. Oran sadeleştirilirken iki terim aynı sıfırdan farklı sayıya bölünür.

Orantı

İki oranın eşitliğine orantı denir. a/b=c/d ise içler-dışlar çarpımıyla a·d=b·c bağıntısı kurulur. Bilinmeyen terim bu eşitlik üzerinden bulunur.

Doğru ve ters orantı

Bir büyüklük artarken diğeri aynı oranda artıyorsa doğru orantı vardır ve y=kx yazılır. Biri artarken diğeri aynı oranda azalıyorsa ters orantı vardır ve x·y=k sabittir.

Oranla paylaşım

Toplam bir miktar a:b oranında bölünecekse toplam pay a+b'dir. Bir payın değeri toplamın a+b'ye bölünmesiyle bulunur. Üçlü oranlarda aynı yöntem toplam pay üzerinden uygulanır.

Ölçek ve birleşik orantı

Harita, plan ve model soruları doğru orantı mantığıyla çözülür; birimler eşitlenmelidir. Bir büyüklük bir değişkenle doğru, diğeriyle ters orantılıysa y=kx/z biçimi kullanılır.

Sınav stratejisi

Orandaki payların gerçek miktar değil katsayı olduğunu unutmayın. Değişim sorularında değişmeyen büyüklüğü referans alın. Ters orantıda çarpımın, doğru orantıda bölümün sabit kaldığını kontrol edin.